1
10 ოქტომბერი 2026, 21:14
სად და როდის დაიწყო
პირველი მობილიზაცია 2026 წლის 17 სექტემბერს, პარიზის სამხრეთ-აღმოსავლეთ გარეუბან კრეტეიში, ანტუან დე სენტ-ეგზიუპერის ლიცეუმში დაიწყო. მასწავლებლების აქციას მოსწავლეთა ბლოკადა მოჰყვა.
დაახლოებით 1 500 მოსწავლის პროტესტი სკოლაში პერსონალის ნაკლებობა იყო, მათ შორის ექთნების;
მშობლები მოუგვარებელ ინფრასტრუქტურულ პრობლემებზეც საუბრობდნენ. რამდენიმე თანამშრომლის დანიშვნის შემდეგ ამ სკოლაში სწავლა აღდგა, მაგრამ მოძრაობა უკვე სხვა სკოლებში გავრცელდა.
რა უნდათ მოსწავლეებს, რა ძირითადი მოთხოვნებია:
- დაკარგული გაკვეთილების აღდგენა და არმყოფი მასწავლებლების ჩანაცვლება;
- ნაკლებად გადატვირთული კლასები და სასწავლო განრიგი;
- დაზიანებული შენობების, საპირფარეშოებისა და სასწავლო აღჭურვილობის მოწესრიგება;
- სკოლის სამედიცინო და დამხმარე პერსონალის დამატება;
- განათლების შესაძლებლობებში უთანასწორობის შემცირება.
საპროტესტო პლაკატებზე გაჩნდა Parcoursup-ის, უნივერსიტეტებში განაცხადების ცენტრალიზებული სისტემის, კრიტიკაც - მოსწავლეები მის გაუმჭვირვალობასა და მომავალთან დაკავშირებულ გაურკვევლობაზე ჩივიან.
როგორ გავრცელდა და გამწვავდა
ადგილობრივი აქციების ვიდეოები სოციალურ ქსელებში გავრცელდა. სხვა სკოლების მოსწავლეებმა მსგავსი პრობლემები ამოიცნეს და ბლოკადები მოაწყვეს. მოძრაობამ პარიზის რეგიონიდან ლიონში, მარსელში, ლილში, ნანტსა და სხვა ქალაქებში გადაინაცვლა.
1 ოქტომბერს დაპირისპირება განსაკუთრებით გამწვავდა. ლილში ქვებსა და სხვა საგნებს ისროდნენ, აზიანებდნენ ქუჩის ინვენტარს; პოლიცია ცრემლსადენ გაზს იყენებდა. ნანტში ნელსონ მანდელას ლიცეუმის შესასვლელში ხანძარი გაჩნდა. მარსელში დაფიქსირდა თანამშრომლებზე ბენზინის შესხმა და სახანძრო მანქანაზე თავდასხმა.
პრემიერმა სებასტიან ლეკორნიუმ კრიზისის მართვის ჯგუფი შეკრიბა. ეს ეპიზოდები მთელ მოძრაობას არ აღწერს. ბევრი აქცია მშვიდობიანი იყო.
შემდეგ პროტესტის გამწვავების მეორე მიზეზი გახდა არასრულწლოვანთა მძიმე დაშავება.
ლანსში 15 წლის მოზარდმა პოლიციის მიერ გამოყენებული ყუმბარის აფეთქებისას ხელი დაკარგა. 14 წლის ედენს კი სახეში მოხვედრილმა ცრემლსადენი გაზის ჭურვმა ყბა და კბილები დაუზიანა; ამ საქმეზე პოლიციელის წინააღმდეგ გამოძიება დაიწყო.
რამდენად დიდია მოძრაობა
6 ოქტომბრის აქციებში, შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემებით, 256 ათასი ადამიანი მონაწილეობდა; ორგანიზატორები 450 ათასს ასახელებდნენ. AFP-ის რეპორტიორის აღწერით, პარიზის მსვლელობა ძირითადად მშვიდობიანი იყო, თუმცა დასასრულისკენ შეტაკებები მოხდა.
10 ოქტომბრის Reuters-ის ცნობით, ხელისუფლება მოძრაობის დაწყებიდან 6 877 დაკავებას ასახელებს. უმეტესობა არასრულწლოვანია.
ასევე იტყობინება დაახლოებით 200 დაშავებული მოსწავლისა და 700 პოლიციელის შესახებ. ეს დაკავებების მონაცემია და არა ამდენივე ადამიანის დამნაშავედ ცნობა.
რა უპასუხა ხელისუფლებამ
მთავრობა მოსწავლეთა მოთხოვნების ნაწილს ლეგიტიმურად აღიარებს, მაგრამ ძალადობას გმობს. ლეკორნიუმ პარლამენტში თქვა:
„ლიცეუმის დაწვა ლიცეუმების შენობების მდგომარეობას არ აუმჯობესებს“.
მთავრობამ და მემარჯვენე პოლიტიკოსებმა რადიკალური მემარცხენე პარტია „დაუმორჩილებელი საფრანგეთი“ - LFI მოძრაობის გამწვავებაში დაადანაშაულეს. ჟან-ლუკ მელანშონი აცხადებს, რომ პარტია პროტესტს მხარს უჭერს, მაგრამ არ აწყობს და არაძალადობრივ მოქმედებას ემხრობა.
8 ოქტომბერს განათლების მინისტრმა ედუარ ჟეფრემ დაახლოებით 3 000 კვალიფიციური მასწავლებლის სასწრაფოდ ჩართვის გეგმა გამოაცხადა, განსაკუთრებით პრობლემურ სკოლებში. მოსწავლეთა ორგანიზაციებმა ეს პირველ გამარჯვებად მიიჩნიეს, თუმცა პროტესტის გაგრძელება გადაწყვიტეს. შემდეგი ეროვნული აქცია 13 ოქტომბერსაა დაგეგმილი.
რა შეფასებები ისმის
მასწავლებელთა გაერთიანება SNALC-ის ხელმძღვანელი ჟან-რემი ჟირარი პრობლემას ხანგრძლივ კრიზისად აღწერს: პერსონალის მოზიდვა რთულდება, არმყოფ მასწავლებლებს ვერ ცვლიან და კლასები გადატვირთულია. ამავე დროს, პროტესტის პოლიტიკური მიზნებისთვის გამოყენებას სახიფათოდ მიიჩნევს.
პოლიციის საკითხების მკვლევარი სებასტიან როშე, საფრანგეთის სამეცნიერო კვლევების ეროვნული ცენტრიდან, განსაკუთრებით საგანგაშოდ აფასებს 12 დღეში არასრულწლოვანთა ოთხ შეუქცევად დაზიანებას. Amnesty International ხელისუფლებას ძალის არაპროპორციული გამოყენების შეწყვეტისა და დეესკალაციისკენ მოუწოდებს.
რა შეიძლება მოხდეს შემდეგ
ხელისუფლება აცხადებს, რომ მობილიზაცია შენელდა; მოსწავლეთა ორგანიზაციები კი მასწავლებლების დამატებას იმის მტკიცებულებად აღიქვამენ, რომ ზეწოლას შედეგი მოაქვს.
და აქ გადამწყვეტი იქნება ორი რამ: რამდენად სწრაფად იგრძნობენ სკოლები დაპირებულ ცვლილებებს და მოხდება თუ არა ახალი მძიმე დაშავება. პირველი პროტესტის შემცირებას შეუწყობს ხელს; მეორემ შეიძლება განათლების მოთხოვნები ხელისუფლებისა და პოლიციის მიმართ გაცილებით ფართო პროტესტად აქციოს. ამ ეტაპზე მოძრაობის მალე დასრულება დადასტურებულ პროგნოზად ვერ ჩაითვლება.
| სარეკლამო ადგილი - 11 650 x 60 |
